Chúng tôi đang tuyển sinh khối mầm non. Ba mẹ có thể tìm hiểu thêm tại đây nhé.

Mỗi ngày làm cô giáo là một ngày mình cảm nhận được làm cha mẹ chẳng phải là điều dễ dàng trong cuộc sống hiện đại này. Thực phẩm bẩn, âm thanh hỗn loạn, khói bụi ô nhiễm, quá nhiều phương pháp giáo dục để lựa chọn,… và trẻ con ngày càng gặp nhiều vấn đề. Tự kỷ, trầm cảm, tăng động, giảm chú ý và thậm chí rất nhiều bệnh hiểm nghèo từ khi còn rất bé.

Chúng ta nhìn lại ngày xưa, khi trẻ con ít được quan tâm hơn bây giờ thì dường như các vấn đề đâu có nhiều như vậy, tại sao ngày nay khi chúng ta càng quan tâm chăm sóc trẻ thì càng xuất hiện nhiều vấn đề? Liệu mình đã yêu thương đúng cách, chăm sóc đúng cách?

Khi mình đi học làm giáo viên Steiner, các cô giáo chuyên gia có nói rằng càng ngày con người chúng ta càng đánh mất bản năng làm mẹ của mình, chúng ta có thể nhìn tất cả các loại thú, chúng làm mẹ tuyệt vời mà không cần ai dạy dỗ, trong quá khứ con người cũng vậy. Nhưng ngày nay các bà mẹ trở nên hoang mang và lo lắng nhiều hơn, họ không biết điều gì thực sự là đúng đắn cho đứa con của mình. Những bà mẹ hướng ra bên ngoài tìm kiếm nhiều hơn là quay vào bên trong để lắng nghe bản thân và lắng nghe đứa con của mình, mà ở bên ngoài thì biết bao nhiêu thông tin, biết bao nhiêu phương pháp. Cuối cùng chúng ta có rất nhiều đứa trẻ bất ổn.

Làm sao để những đứa trẻ an ổn?

Nhịp điệu tốt

Trời đất có sáng và tối. Con người có thức và ngủ. Sự sống có hơi thở vào và hơi thở ra. Sự an ổn nằm trong nhịp điệu của tự nhiên. Một đứa trẻ có nhịp điệu tốt chúng sẽ được an ổn. Chúng thức giấc, vui chơi náo nhiệt rồi thì chúng cũng cần sự yên tĩnh, ngủ nghỉ. Buổi sáng trẻ đến trường, chúng vận động, vui chơi, trải nghiệm rất nhiều hoạt động, chúng làm việc cùng cô giáo rồi buổi chiều chúng nghỉ ngơi, thư giãn, yên lặng và chuẩn bị quay về tổ ấm với ba mẹ.

Đó là lý do tại sao, trong các trường Steiner, nơi chú trọng nhịp điệu, các hoạt động học tập, tiếp nhận kiến thức thông tin đều được đưa vào buổi sáng, buổi chiều thường là các hoạt động thực hành và thư giãn, điều này không chỉ áp dụng cho các trường học mà còn áp dụng cả trong các khóa đào tạo giáo viên.

Ngày xưa, trẻ chơi tự do rất nhiều và ngày nay khi trẻ phải học nhiều, nhồi nhét kiến thức, chúng ta quay lại truyền thông với nhau rằng cần phải cho trẻ chơi nhiều hơn. Ngày nay, khi những ba mẹ ý thức trong việc để cho con chơi tự do nhiều thì lại quên mất việc trẻ cần cũng phải biết nghỉ ngơi, biết điểm dừng. Chơi đùa tự do, vận động, náo nhiệt và nghỉ ngơi thư giãn, tĩnh lặng khi cần thiết. Đó là 2 thái cực mà trẻ cần phải học.

Mình trải nghiệm các khía cạnh của nhịp điệu ảnh hưởng lên đứa trẻ thông qua việc làm giáo viên mỗi ngày, và bản thân mình thấy nó rất hay. Mỗi ngày như khám phá ra được những điều mới. Rất nhiều trường mầm non trên thế giới kết thúc giờ học sau bữa trưa hoặc nhiều là đến 3h chiều. Sau đó, trẻ cần được về nhà, quây quần bên cha mẹ, sinh hoạt gia đình ấm cúng và đi ngủ yên ổn vào lúc 7-8h tối. Đó thực sự là nhịp điệu lý tưởng, nhưng chúng ta không thể làm được điều đó ở Việt Nam, khi mà ba mẹ 5h00 chiều mới được tan sở. Do đó, các hoạt động trong trường mầm non nên được thiết kế phù hợp cho các con có được sự nghỉ ngơi phù hợp.

Rồi mình có dịp được đi thực tập ở Thái, tại một ngôi trường Waldorf có bề dày 37 năm. Ở đó các lớp học kết thúc vào 4h chiều, 1h30 chiều ½ số học sinh đã lên xe ra về,các bạn ở lại thì tiếp tục ngủ (nếu muốn) hoặc ngồi chơi trong tĩnh lặng yên ổn trong lớp cho đến khi ba mẹ đến đón về. Nghĩa là từ sau 12h, không hề có bất kì một hoạt động nào được cung cấp cho trẻ nữa, thậm chí cả việc ăn xế chiều. (Ba mẹ thường chuẩn bị sẵn một ít bánh và trái cây, khi ngủ dậy trẻ tự lấy ra ngồi ăn với nhau và chia sẻ cho bạn bè) Chúng hoàn toàn rất yên ổn. Mình rất ngạc nhiên. Mình hỏi cô hiệu trưởng, đó là một trong những giảng viên quốc tế đã từng sang dạy mình ở Việt Nam, cô bảo: “Buổi chiều là để nghỉ ngơi con ah!” và cô bảo với mình cô thậm chí còn không cho phụ huynh mới đến quan sát vào buổi chiều, cô sẽ nói với họ: “Hãy về nhà, bây giờ không phải là giờ chơi, hãy về nhà, cùng nhau nấu nướng, ăn tối và nghỉ ngơi”.

Lúc trước, nhịp điệu chủ yếu trong lớp mình và cả trường mình cơ bản cũng được thiết kế như vậy, tuy nhiên buổi chiều vẫn có các hoạt động chơi tự do khá nhiều, trẻ thường chơi từ 3h30 cho đến khi phụ huynh đến đón về, nếu phụ huynh đến trễ khoảng 5h30, tức là có những bạn chơi đến 2 tiếng đồng hồ. Rồi bằng cảm nhận, mình chỉ thay đổi một chút, mình cho các con xuống sân sớm hơn một xíu vào buổi chiều và sau đó 4h kết thúc việc chơi ngoài trời, lên lớp thay quần áo sạch sẽ, ngồi vào bàn uống nước nghỉ ngơi, một số bạn phụ các cô xếp dọn chén bát, sau đó cùng nhau chuyện trò, ca hát,… Lúc đầu mình nghĩ sẽ khó lắm để giữ các bạn ngồi yên đây. Nhưng thực tế khiến mình vô cùng ngạc nhiên. Chỉ 3 ngày đầu hơi lộn xộn lúc thay quần áo và sau đó mọi thứ thật dễ thương. Chúng ngồi vào bàn nói chuyện với nhau, kể chuyện cho nhau nghe rất đáng yêu, đôi khi chúng tự hát và chơi trò chơi bàn tay mà không cần cô phải dẫn dắt. Và khi ba mẹ đến đón, chúng vui vẻ chào cô ra về. Bắt đầu ngày học tại cửa lớp và kết thúc cũng tại cửa lớp, mọi thứ bỗng nhiên ấm cúng vô cùng.

Thiết kế nhịp điệu tốt, hài hòa với các hoạt động “hít vào, thở ra” là điều cơ bản để giúp trẻ an ổn.

Ranh giới vững vàng

Ranh giới là yếu tố vô cùng quan trọng để làm nên một đứa trẻ an ổn. Đây cũng chính là điều dễ gây hiểu lầm đối với cả phụ huynh lẫn những giáo viên Steiner mới khi nghĩ về một đứa trẻ trong trường Steiner. Các giáo viên quá nhẹ nhàng, môi trường quá êm đềm như vậy khiến những đứa trẻ sẽ trở nên yếu đuối thì sao, rồi làm sao chúng có thể chiến đấu với xã hội ngoài kia?

Truyền thông bây giờ nói rất nhiều về việc tôn trọng trẻ. Chưa bao giờ chúng ta thấy Slogan “Trẻ em cần được tôn trọng” được truyền thông nhiều đến như vậy. Nhưng như thế nào là tôn trọng trẻ? Nhiều phụ huynh thể hiện sự tôn trọng con bằng cách cho chúng những gì chúng thích, cho chúng làm những gì chúng muốn, và tự do quyết định trong mọi vấn đề. Rồi bắt đầu có rất nhiều những vấn đề xảy ra khi trẻ và phụ huynh không đồng nhất các quan điểm hoặc trẻ làm những điều không tốt thì phụ huynh lại nhận được thông điệp hãy cư xử với trẻ như người lớn, hãy giải thích cho chúng cụ thể để chúng có thể hiểu được. Thế là rất nhiều sự phân tích, giải thích, lý luận logic được đưa đến cho những cái đầu nhỏ bé. Đứa trẻ không thể nào hiểu nổi những điều mà người lớn nói, chúng hoang mang, chúng chẳng biết cái gì là đúng cái gì là sai. Chúng buộc phải ra quyết định khi chưa thể nào có đủ năng lực để làm điều đó. Một số trẻ chẳng thể nào hiểu được thì chúng bắt đầu hành động quá tự do, chẳng có gì, hoặc chẳng có ai có thể ngăn chặn chúng, chúng không có khả năng dừng lại. Một số trẻ hiểu được, thì chúng phải sử dụng rất nhiều năng lực bộ não của mình, nó vắt kiệt sức sống của chúng, rồi chúng đâm ra lo lắng khi có quá nhiều thông tin, hoặc chúng bắt đầu dùng đầu óc nhiều hơn tay chân dẫn tới sự mất cân bằng trong sự phát triển về mặt thể chất lẫn tinh thần. Thế là chúng ta lại có những đứa trẻ không an ổn!

Sự hiểu lầm về tự do khiến cho người lớn thường làm những điều không đúng. Dưới 7 tuổi, trẻ học hỏi và hình thành khái niệm về thế giới. Chúng sẽ va chạm với những ranh giới để biết đâu là vùng an toàn của mình và chúng thực sự tự do hoạt động, khám phá và nuôi dưỡng sự tự tin khi chúng có cảm giác an toàn. Và ranh giới từ đâu đến, đó là quyết định của người lớn. Có những điều con được quyết định, nhưng có những điều khi người lớn nói thì cần nghe theo. Các lễ nghi cũng là ranh giới. Cách đối nhân xử thế là ranh giới. Những nguyên tắc mà ba mẹ muốn xây dựng để bảo vệ sự phát triển của con là ranh giới.

Rồi mình đã từng nghe câu chuyện về một cậu bé trong lớp tiền tiểu học của trường, cậu bảo ba dạy cậu “Cơ thể này là của con, con có quyền quyết định mọi thứ” Thế là khi cậu náo loạn trong lớp, cô giáo yêu cầu cậu ngồi lên ghế để bình tĩnh, cậu bảo: “Cơ thể này là của con, cô không có quyền bảo con phải làm gì”. Và cậu bé đó là cậu bé không hề biết một ranh giới nào, cậu cũng là một cậu bé đầy bất ổn.

Trong trường Steiner, người giáo viên làm việc dựa trên tình yêu thương, tuy nhiên tính kỷ luật ở tất cả các lớp Steiner rất cao. Trẻ luôn hiểu được cái gì được phép và không được phép ở trong lớp. Ở ngoài sân có thể chơi đùa hét lớn, nhưng vào lớp là cần nói nhỏ nhẹ. Thức ăn là thứ cần được tôn trọng, không thể chơi thức ăn. Giờ đi ngủ là thời gian nghỉ ngơi, mọi người học cách giữ im lặng cho bản thân mình và cho người khác. Lúc chơi tự do thì thoải mái, nhưng lúc nghe kể chuyện, hay sinh hoạt vòng tròn là thời gian cần tập trung và nghiêm túc. Khi con có điều gì không đồng tình với cô giáo hoặc không thích việc gì đó, con bày tỏ điều đó một cách lễ phép chứ không bao giờ cãi lời cô hoặc người lớn bằng thái độ thiếu lễ phép. Trẻ học tất cả các điều đó. Đó chính là một phần của sự nghiệp giáo dục. Để tạo một ranh giới cho trẻ đòi hỏi sự kiên nhẫn và sự vững vàng. Mình biết mình làm điều đó đúng và tốt cho con, không một hoài nghi nào cả trẻ sẽ cảm nhận được ngay sự vững vàng của mình, chúng yên tâm.

Mình đang tập cho trẻ của lớp mình nói nhỏ trong lớp, cái này mình làm lâu rồi nhưng đến nay vẫn chưa hiệu quả lắm, mình đã kể rất nhiều câu chuyện chữa lành về vấn đề này, nhưng chưa thật sự ổn. Gần đây, mình thay đổi một chút cách thức. Khi trẻ quá lớn tiếng ồn ào mình hát một câu hát : “Vào lớp rồi thì mình nói nhỏ thôi”. Ngày nào khi chúng từ dưới sân lên, mình đứng tại cửa lớp và dặn dò nho nhỏ: “Vào lớp rồi, mình nói nhỏ thôi”. Đương nhiên là chỉ sau 2 tuần thì bây giờ chúng vẫn chưa nói nhỏ được,nhưng không còn ai hét trong lớp nữa và chúng bắt đầu dặn dò nhau : “Vào lớp là mình nói nhỏ thôi nghe!”

Có rất nhiều cách sáng tạo để người giáo viên hoặc bố mẹ thiết lập ranh giới cho trẻ mà không cần đến các hình phạt, nhưng cơ bản nhất vẫn là chúng ta rõ ràng bên trong mình về cái nào sẽ là ranh giới đối với con. Điều này giúp cho trẻ cảm thấy yên ổn thực sự từ bên trong.

Yêu thương sáng suốt

Tình yêu thương chính là chìa khóa của mọi sự thành công trong việc làm nên một đứa trẻ an ổn. Chẳng hạn khi bạn xây dựng kỷ luật, nếu không có tình yêu thương thì chúng ta rất dễ rơi vào thái cực cứng nhắc. Các cô giáo trong lớp Steiner có nghiêm khắc với trẻ không? Những cô giáo trong lớp mầm non, chúng ta là những người mẹ, mẹ có lúc nào nghiêm khắc với con không? Có chứ, nhưng đó là sự nghiêm khắc đầy tình yêu thương. Các cô giáo cũng phải như vậy. Chúng ta không mắng nhiếc trẻ, không chỉ trích trẻ để hả giận.

Mọi người hay hỏi mình, mấy đứa nhỏ có quậy không? Có hư không? Dạy chúng nó có mệt không? Làm sao mà giữ được hơn hai chục đứa cả ngày vậy chứ? Chắc mấy cô phải stress lắm. Trong một ngày, các bạn ấy có thể làm rất nhiều việc khiến người lớn thấy bực mình. Và chúng ta cảm thấy chúng thật phiền toái. Nhưng hãy đặt câu hỏi Tại sao chúng ta lại bực mình? Chẳng hạn đang giờ ăn, trẻ chơi đùa với nhau, chúng làm đổ hết thức ăn lên người và lên sàn. Thế là chúng ta thường bực mình. Chúng ta la mắng chúng, bởi vì việc đổ thức ăn làm cho chúng ta thấy phiền phức. Nhưng nếu chúng ta là đứa trẻ chúng ta sẽ thấy chúng không cố ý, khi khoảnh khắc thức ăn đổ xuống, chúng rất sợ hãi và lo lắng. Nếu chúng ta mắng nhiếc chúng, chúng sẽ cảm thấy rất tồi tệ. Nhưng nếu chúng ta chỉ cần nói: “Không sao đâu con, để đó cô, lần sau cẩn thận nha” Chúng sẽ thở phào nhẹ nhõm, và chúng sẽ học được sự bao dung từ chúng ta.

Chúng ta bực mình bởi vì chúng ta cảm thấy điều mà trẻ làm gây ảnh hưởng không tốt cho bản thân chúng ta, chúng ta thấy chúng phiền toái. Chính những giây phút đó chúng ta mất đi tình yêu thương đích thực. Tình yêu thương đích thực vận hành dựa trên sự thấu hiểu, nếu chúng ta hiểu được sự phát triển của trẻ, sự thay đổi bên trong qua từng độ tuổi và môi trường gia đình xã hội ảnh hưởng đến hành vi của chúng như thế nào, chúng ta sẽ thấy hoàn toàn dễ hiểu, hoàn toàn dễ cảm thông khi làm việc với trẻ, và chúng ta chẳng bao giờ thấy stress cả, thậm chí chúng ta còn giúp đỡ chúng rất nhiều trong việc cải thiện hành vi chưa phù hợp của mình. Ba mẹ nào cũng thương con, ai cũng biết điều đó, tuy nhiên chúng ta không phải lúc nào cũng sáng suốt trong tình yêu của mình. Đôi khi vì yêu quá mà chúng ta chiều chuộng, cũng đôi khi vì yêu quá mà chúng ta áp đặt. Ngay cả việc giải quyết các mâu thuẫn hay khủng hoảng trong quá trình trưởng thành của con, chúng ta có thật sự làm được trong một sự thấu hiểu và tình yêu sáng suốt? Hay vẫn còn trong đó quá nhiều thứ mang tính cá nhân của chúng ta.

Do vậy, khi làm việc với trẻ, mỗi người giáo viên phải quán xét bản thân trong từng hành động. Một cô giáo Steiner với ý thức cao thì mỗi ngày đứng lớp là một ngày trăn trở và cũng là một ngày trao dồi bản thân. Hôm nay, tôi đã làm việc này với đầy đủ tình yêu thương chưa?

02363630686